Chương trình nghệ thuật “Xòe Thái – Trọn một vòng yêu” sẽ diễn ra lúc 20h ngày 16/10/2026, tại Sân vận động phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai, khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Với câu chuyện nghệ thuật xuyên suốt ba chương từ “Mầm thương”, “Sợi nhớ” đến “Vòng yêu”, chương trình hứa hẹn mang đến một hành trình cảm xúc về tình yêu đôi lứa, tình yêu quê hương và sức sống bền bỉ của văn hóa Thái giữa đại ngàn Tây Bắc.
Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò được tổ chức thường niên, đã trở thành điểm hẹn văn hóa, du lịch đặc sắc, góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc tỉnh Lào Cai. Năm 2026, lễ hội mang chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái – Sắc màu Tây Bắc”, diễn ra từ ngày 16/10 đến ngày 21/10/2026, với tinh thần đổi mới, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản, phát huy bản sắc và phát triển du lịch bền vững.
Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 đặc biệt ý nghĩa khi được tổ chức gắn với kỷ niệm 5 năm Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; là dịp đánh giá kết quả bảo tồn, phát huy giá trị Xòe Thái sau khi được ghi danh, tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc vùng Tây Bắc, cụ thể hóa và thực hiện hiệu quả chủ trương phát triển văn hóa theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới; đồng thời quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai, giới thiệu các sản phẩm, điểm đến du lịch và tăng cường liên kết phát triển du lịch.
Phát biểu tại họp báo Lễ hội, đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội nhấn mạnh, Lễ hội là dịp tôn vinh không gian văn hóa Thái, Nghệ thuật Xòe Thái – Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; đồng thời quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai. Thông qua Lễ hội, tỉnh hướng tới bảo tồn, phát huy giá trị di sản, từng bước “biến di sản thành tài sản”, tạo nguồn lực cho phát triển du lịch và kinh tế – xã hội.
Điểm nhấn của lễ hội là chương trình nghệ thuật khai mạc “Xòe Thái – Trọn một vòng yêu” lúc 20h ngày 16/10/2026, tại Sân vận động phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai, do Newday Media thực hiện, Tác giả kịch bản và Tổng đạo diễn Lê Hải Yến.
Được dàn dựng công phu, kết hợp chất liệu văn hóa truyền thống bản địa với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, chương trình không chỉ tái hiện những nét đẹp trong đời sống, phong tục của đồng bào Thái mà còn kể một câu chuyện tình yêu giàu cảm xúc, lay động lòng người, lấy văn hóa dân gian làm mạch nguồn xuyên suốt.
Với 3 chương: Mầm thương – Sợi nhớ – Vòng yêu, chương trình sẽ đưa khán giả đi từ những rung động đầu đời của cô gái – chàng trai Thái, qua thử thách của thời gian, đến ngày đoàn tụ và hạnh phúc trọn vẹn.
Trong đó, chương đầu Mầm thương mở ra không gian Mường Lò từ thuở khai hoang, dựng bản, cày bừa, gieo mạ, trồng lúa, được tái hiện bằng sự kết hợp giữa diễn xuất và công nghệ mapping. Bên dòng Nậm Thia, vẻ đẹp trong trẻo của những cô gái ở độ tuổi xuân thì, với mái tóc dài buông bên suối tạo nên một bức tranh miền sơn cước. Trên sàn hoa Hạn Khuống, các chàng trai Thái trổ tài với những tiếng sáo, tiếng đàn và làn điệu hát Khắp đưa khan giả đến với câu chuyện tình của đôi trai gái. Họ trao nhau tín vật tình yêu là sợi dây tình “xai peng” (theo quan niệm của người Thái , Xai Peng tượng trưng cho “sợi dây tình” bền chặt, quấn quýt, sợi chỉ thiêng kết nối hai trái tim không rời xa) để gửi lời hẹn ước trong không gian văn hóa đặc trưng của người Thái.
Chương hai Sợi nhớ – tình yêu bước vào thử thách khi chàng trai mang trầu cau đến dạm ngõ nhưng phải vượt thử thách về sính lễ mà cha của cô gái yêu cầu để thử lòng anh. Anh xin hẹn một mùa hoa ban sẽ trở về, trong khi cô gái ở lại bên khung cửi, miệt mài dệt nên những chiếc khăn thổ cẩm để chờ đợi người mình yêu. Hình ảnh bốn mùa đợi mong, những cung đường núi rừng và sợi xai peng kết nối hai người đã khắc họa sự thủy chung, và khát vọng mạnh liệt của tình yêu đôi lứa. Cao trào của câu chuyện tình yêu ấy là 2 câu thơ nổi tiếng trích trong “Xốn chụ xôn xao”: “Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông. Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ tìm nhau khi góa bụa về già”. Xen kẽ trong hành trình đi làm ăn xa của chàng trai, một phiên chợ vùng cao với những bản sắc văn hóa của các dân tộc Mông, Dao, Tày, Thái cũng được lồng ghép và giới thiệu một cách khéo léo. Trải qua nhiều thử thách, đợi chờ, chàng trai trở về đúng hẹn mang theo những sính lễ đủ đầy theo đúng yêu cầu trong phong tục truyền thống của người Thái “Bạc đủ mười nén, vải năm trăm..”. Và một nghi lễ truyền thống không thể thiếu trong lễ cưới của người Thái là nghi thức Tằng cẩu – nghi thức quan trọng nhất trong cuộc đời của một cô gái người Thái đen, được thực hiện trên sân khấu kèm lời dặn dò xúc động của người mẹ trước khi về nhà chồng bằng giọng hát Khắp. Và một đám cưới được tái hiện trong không khí rộn ràng với thảm hoa, cổng cưới, múa sạp và sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao.
Ở chương 3 Vòng yêu – từ đám cưới của đôi trai gái, niềm vui lan tỏa đến khắp họ hang và cả bản Mường. Ngọn lửa tình yêu được thắp lên giữa không gian lễ cưới, sau đó cả cộng đồng cùng hội tụ trong những vòng xòe, với các đội hình múa được dàn dựng công phu, tái hiện những hình tượng hoa văn ý nghĩa của người Thái. Vòng xòe mở rộng dần, trở thành biểu tượng của tình yêu, hạnh phúc, sự gắn kết cộng đồng và sức sống bền bỉ của văn hóa Thái. Khán giả sẽ được hòa chung trong những xúc cảm tình yêu và niềm hạnh phúc của đôi trai gái trong một màn Đại Xòe rực rỡ.
Index
Từ mối duyên 10 năm với Mường Lò đến “Trọn một vòng yêu”
Về ý tưởng thực hiện chương trình, Tác giả kịch bản kiêm Tổng đạo diễn Lê Hải Yến cho biết, năm 2026 đánh dấu tròn 10 năm chị trở lại vùng đất Yên Bái cũ, nay thuộc Lào Cai, đồng thời là lần thứ ba chị thực hiện chương trình tại Mường Lò. Lê Hải Yến gọi đây là “nơi tình yêu bắt đầu”, là vùng đất đã mang đến cho chị những cảm xúc và nguồn cảm hứng đặc biệt trong hành trình sáng tạo nghệ thuật.
Từ mối duyên ấy, Xòe Thái – Trọn một vòng yêu được xây dựng như một thiên tình ca về đôi trai gái người Thái, lấy cảm hứng từ Xống chụ xon xao (Tiễn dặn người yêu) – kiệt tác truyện thơ trữ tình nổi tiếng của người Thái Đen – và ý niệm về sợi dây tình “xai peng”, tượng trưng cho sự gắn kết lứa đôi trong văn hóa Thái.
Tuy nhiên, theo Tổng đạo diễn Lê Hải Yến, chương trình sẽ không chuyển thể nguyên tác mà sáng tạo một câu chuyện mới, kế thừa tinh thần về sự thủy chung, chờ đợi, vượt qua thử thách và niềm tin vào tình yêu trọn vẹn, một kết cục có hậu.
“Phải nói rằng, tôi đặc biệt yêu thích truyện thơ “Xống chụ xôn xao” của dân tộc Thái – một tác phẩm được mệnh danh là “Truyện Kiều của người Thái”, đạt đến đỉnh cao của thể loại truyện thơ dân gian.
Bên cạnh giá trị nổi bật về nội dung kể về một mối tình phải trải qua biết bao trắc trở, đắng cay để cuối cùng đi đến ngày đoàn tụ, truyện thơ “Xống chụ xôn xao” còn được xem như một tấm gương phản chiếu chân thực và sinh động đời sống, phong tục, tập quán của người Thái xưa. Tác phẩm tái hiện một cách phong phú cả đời sống vật chất lẫn tinh thần của cộng đồng người Thái, từ những phong tục, lễ nghi như tục ở rể, cưới hỏi, đến các nghề truyền thống như dệt vải, thêu thùa, làm khăn piêu; đồng thời khắc họa sâu sắc tâm hồn, tình cảm và cách ứng xử của con người trong cộng đồng.
Chính vì thế, “Xống chụ xôn xao” không chỉ là một tác phẩm văn học có giá trị nghệ thuật đặc sắc mà còn được xem như một phần hồn cốt trong đời sống tinh thần của người Thái. Qua từng câu chuyện, từng phong tục và từng cung bậc cảm xúc, người Thái có thể tìm thấy sự đồng điệu, những giá trị văn hóa thân thuộc và cả hình bóng tâm trạng, số phận của chính mình trong đó.
Chính sức hấp dẫn của tác phẩm, từ câu chuyện tình yêu thủy chung, son sắt đến những vẻ đẹp văn hóa đặc sắc của người Thái, đã thôi thúc tôi đi sâu khám phá và chuyển tải những giá trị ấy bằng tất cả sự trân trọng, với mong muốn tôn vinh, gìn giữ và lan tỏa vẻ đẹp của con người, văn hóa và niềm tự hào về bản sắc Thái”- Tổng đạo diễn Lê Hải Yến chia sẻ.
Từ mỹ cảm về tình yêu trong Tiễn dặn người yêu và ý niệm về sợi dây tình “xai peng”, tác giả kịch bản, Tổng đạo diễn Lê Hải Yến đặt tên cho đêm nghệ thuật khai mạc Lễ hội văn hóa- du lịch Mường Lò 2026 là Xòe Thái – Trọn một vòng yêu. “Vòng yêu” vừa là vòng xòe, vừa là vòng đời, vòng tay yêu thương và sự chở che của cộng đồng. Bởi theo đạo diễn, một tình yêu chỉ thực sự trọn vẹn khi hai người cùng đi vượt những thử thách và được cộng đồng công nhận, chúc phúc.
Đặc biệt, lần đầu tiên trên sân khấu, một đại cảnh xòe được kiến tạo như một “siêu đám cưới” của bản Mường – nơi hàng nghìn con người cùng hội tụ, cùng hòa vào vòng xòe để chúc phúc cho đôi trai gái. Từ vòng tay của hai người yêu nhau, vòng xòe cứ thế mở rộng, lan tỏa thành vòng tay của cả cộng đồng. Đó không chỉ là một đại cảnh mang quy mô chưa từng có, mà còn là khoảnh khắc thăng hoa của tình yêu, khi tình yêu lứa đôi được cộng đồng nâng niu, chúc phúc và cùng nhau tôn vinh những giá trị tốt đẹp mà tình yêu có thể tạo nên.
Vì vậy, đến với chương trình, khán giả không chỉ được dõi theo một hành trình tình yêu thủy chung, lãng mạn và đầy rung cảm, mà còn được hòa mình vào đời sống của đồng bào Thái, được khám phá những giá trị văn hóa đặc sắc đã được các thế hệ người Thái gìn giữ, trao truyền và bồi đắp qua bao đời.
Đặc biệt, theo Tổng đạo diễn Lê Hải Yến, trên sân khấu đêm khai mạc sẽ tái hiện một số phong tục, tập quán và nét văn hóa của người Thái xưa- những giá trị có thể đã trở nên xa lạ, thậm chí bị lãng quên trong ký ức của một bộ phận người trẻ hôm nay. Bởi vậy, chương trình không chỉ là một câu chuyện được kể bằng nghệ thuật, mà còn là một cuộc trở về với cội nguồn văn hóa; để những gì tưởng như đã ngủ quên trong ký ức lại được đánh thức, hiện hữu sống động trên sân khấu và tiếp tục được trao truyền đến thế hệ hôm nay và mai sau.
Xòe Thái trở thành một phần của câu chuyện
Một điểm mới của chương trình năm nay theo Tổng đạo diễn Lê Hải Yến: “Xòe Thái không còn được tách thành một tiết mục biểu diễn độc lập mà trở thành một phần tự nhiên xuyên suốt câu chuyện, đồng thời là điểm kết rực rỡ nhất. Câu chuyện tình yêu của đôi trai gái Thái là sợi dây xuyên suốt, qua đó những phong tục, tập quán và giá trị văn hóa được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ được và đưa vào một cách tự nhiên, liền mạch.
Lồng ghép trong câu chuyện này là tất cả những yếu tố đặc trưng, bản sắc của người Thái. Những giá trị ấy sẽ được kể một cách đầy đủ, rõ ràng, để khán giả khi đến với chương trình không chỉ được đắm mình trong cảm xúc, trong câu chuyện tình yêu, mà còn có thể hiểu thêm rất nhiều về văn hóa Thái qua chính câu chuyện được kể trên sân khấu”.
Lần này, yếu tố nhạc kịch cũng được đẩy mạnh. Nếu như ở những chương trình trước, âm nhạc giữ vai trò chủ đạo, thì Xòe Thái – Trọn một vòng yêu kết hợp rõ nét giữa kịch và âm nhạc, với hệ thống nhân vật xuất hiện xuyên suốt, câu chuyện được xây dựng mạch lạc. Những lời thoại được chuyển thành Khắp Thái (hay còn gọi là hát khặp – là lối hát dân ca truyền thống kết hợp giữa âm nhạc và thi ca của đồng bào dân tộc Thái) và có phụ đề tiếng Việt, giúp khán giả vừa theo dõi được diễn biến câu chuyện, vừa cảm nhận rõ màu sắc văn hóa bản địa.
“Vòng xòe trong vở diễn không chỉ là một điệu múa, mà còn là vòng đời, vòng chờ đợi, vòng tay yêu thương. Qua câu chuyện này, ý nghĩa của vòng xòe sẽ được mở ra và trở nên trọn vẹn hơn, đó là một vòng tròn kết nối con người với con người, với tình yêu và với văn hóa của dân tộc mình” – Tổng đạo diễn Lê Hải Yến chia sẻ.
Trải nghiệm nghệ thuật độc bản tại Mường Lò
Nếu câu chuyện là “linh hồn”, thì không gian sân khấu là yếu tố tạo nên diện mạo đặc biệt của chương trình. Xòe Thái – Trọn một vòng yêu được dàn dựng theo hình thức sân khấu thực cảnh dân gian kết hợp công nghệ 3D mapping tương tác, biến toàn bộ sân vận động thành một bản Mường rộng lớn.
Với hệ thống 24 máy chiếu 3D mapping công suất lớn bao phủ trên bề mặt hơn 3000m2 sân vận động, chương trình như một bản trường ca sân khấu bản địa với những đại cảnh cộng đồng rộng lớn. Hình ảnh núi non trùng điệp cùng hệ thống đạo cụ được thiết kế chân thực, tạo cảm giác một bản Mường thực sự hiện ra. Ẩn sau lớp núi non trùng điệp là hình tượng mặt trăng – mặt trời chuyển động, biểu đạt sự chuyển dịch của ngày và đêm, của thời gian, của hành trình chờ đợi…
Xung quanh không gian sân khấu là cộng đồng nghệ nhân, diễn viên và bà con địa phương; phía trên khán đài là khán giả với sức chứa hơn 10.000 người. Nhờ đó, người xem không chỉ đứng ngoài quan sát một vở diễn mà được đặt vào giữa một không gian văn hóa sống động.
Đặc biệt, các nghệ nhân dân gian cùng hơn 2.000 bà con dân tộc Thái và hàng trăm nghệ sĩ, diễn viên sẽ trực tiếp tham gia chương trình. Họ không chỉ biểu diễn mà còn kể câu chuyện văn hóa của chính cộng đồng mình bằng tình yêu, niềm tự hào và sự gắn bó với quê hương, dân tộc.
Hình ảnh chủ đạo của chương trình lấy cảm hứng từ hình ảnh giản dị mà sâu sắc, nhân văn: sợi thổ cẩm và một cô gái Thái ngồi dệt vải chờ đợi người mình yêu trong lúc chàng phải đi làm ăn xa để lo cho hạnh phúc sau này của hai người. Từ những sợi chỉ, tình yêu được dệt thành tấm thổ cẩm; từ tấm vải thổ cẩm, những vòng xòe được hình thành. Đó cũng là hành trình của Xòe Thái – Trọn một vòng yêu, từ tình yêu của hai người đến vòng tay của cộng đồng; từ một câu chuyện tình đến câu chuyện về văn hóa, về sự gắn kết và niềm tự hào của một vùng đất.
“Xòe Thái – Trọn một vòng yêu là một thiên tình ca của đôi trai gái người Thái, được dệt từ sợi dây tình xai peng, được sưởi ấm bên bếp lửa Hạn Khuống, đi qua những thử thách của tình yêu và khép lại trong vòng đại xòe với hơn 2.000 bàn tay cùng nắm lấy nhau để chúc phúc cho đôi trai gái.
Nhưng với tôi, câu chuyện không dừng lại ở tình yêu của hai người. Tôi muốn từ câu chuyện ấy mở ra một vòng yêu lớn hơn, nơi tình yêu được cộng đồng chứng kiến, chở che và chúc phúc; nơi một đôi trai gái tìm thấy nhau cũng là lúc họ tìm thấy mình trong bản Mường, trong văn hóa và trong những giá trị đã được gìn giữ qua bao thế hệ.
Trong một thế giới mà mọi thứ đều ngày càng vội vã, tôi muốn kể về một mối tình thủy chung, mãnh liệt, kiên định, bền bỉ, vượt qua mọi thử thách để đi đến tận cùng của sự trọn vẹn. Và khi hai người nắm tay nhau bước vào vòng xòe, hàng nghìn bàn tay khác cũng nắm lấy họ, để từ tình yêu của một đôi trai gái, thành tình yêu của cả cộng đồng. Có lẽ, ý nghĩa đẹp nhất của một vòng yêu là khi tất cả cùng nắm tay nhau và cùng làm nên một cái kết có hậu. Để rồi từ một vòng tay yêu thương, ta nhận ra vẻ đẹp của người Thái – biết yêu bằng sự thủy chung, sống bằng tình nghĩa cộng đồng và gìn giữ văn hóa truyền thống như những giá trị cao đẹp của con người” – Tổng đạo diễn Lê Hải Yến, nhấn mạnh.
Tổng đạo diễn Lê Hải Yến và ekip thực hiện chương trình cũng bày tỏ, điều mà chương trình hướng tới không chỉ là kể lại một câu chuyện tình yêu, mà qua đó đánh thức và đưa “hồn cốt” văn hóa Thái đến gần hơn với công chúng. Để khán giả không chỉ nhìn thấy những điệu Xòe, nghe những thanh âm của núi rừng, hay bắt gặp những phong tục, trang phục, nếp sống đặc trưng, mà thực sự cảm được vẻ đẹp trong tâm hồn, tình yêu, cách ứng xử và tinh thần cộng đồng của con người Thái. Từ sân khấu, những giá trị ấy được lan tỏa rộng hơn, để văn hóa Thái không chỉ được tự hào gìn giữ trong cộng đồng mà còn trở thành một vẻ đẹp văn hóa Việt Nam được giới thiệu, kết nối và sẻ chia với công chúng trong nước và bạn bè quốc tế.
Ekip thực hiện:
Tác giả kịch bản, tổng đạo diễn Lê Hải Yến
Giám đốc âm nhạc: Nhạc sỹ Mạnh Tiến
Tổng biên đạo: NSUT Thanh Hằng
Đạo diễn ánh sáng: Ngọc Lâm
Đạo diễn âm thanh: Hữu Bính
Cố vấn dân tộc học: Nhà nghiên cứu văn hóa Thái – Lê Thanh Tùng, nghệ nhân dân gian Điêu Thị Xiêng
Đơn vị thực hiện: Newday Media
Your comment